منو
تبليغات







 
خانواده
حجاب19
چهارشنبه 21 تير 1391 عوامل تهديد كننده عفاف در آموزه هاي ديني
نويسنده: روح الله هژبري
منبع: بانك مقالات فارسي




اشاره:

خانواده واحد كوچكي از يك جامعه است كه افراد آن از كودكي با فرايند جامعه پذيري در ابعاد مختلف از جمله هنجارها و ارزش ها آشنا مي شوند و بين اين دو رابطه مستقيمي وجود دارد، به طوري كه ريشه بسياري از ناهنجاري هاي اجتماعي را مي توان در فضاي تعاملي افراد در خانواده جستجو كرد...” والذي خبث لا يخرج الا نكدا؛ زمين خشك ناپاك جز گياه اندك و كم ثمر نروياند.”
خداوند در اين آيه شريفه انسان را به گياه و محيط زندگي او را به زمين تشبيه كرده است. از اين آيه مي توان چنين استفاده كرد كه محيط، اثر زيادي در شكل گيري شخصيت افراد دارد به طوري كه هرچه محيط و بستر زندگي افراد آلوده و ناپاك باشد، ثمره آن نيز چيزي جز پليدي و ناپاكي نخواهد بود. در آموزه هاي ديني براي مصون نگاهداشتن خانواده ها از كجروي ها و پليدي ها، راهكارهاي مختلفي ارائه شده كه از مهمترين آنها عفاف است و در اين زمينه عوامل تهديدكننده و تقويت كننده عفاف بيان شده است كه ما در اين مقاله كوتاه، ابتدا به بيان تعريف مختصري از عفاف و به دنبال آن عوامل تهديد كننده و زمينه ساز عفاف مي پردازيم؛
مفهوم عفاف عبارت از خودداري از كار زشت و ناروا، پرهيزكاري و پاكدامني است. راغب اصفهاني عفت را به وجود آمدن يك حالت نفساني را در انسان مي داند كه از غلبه قوه شهواني بر انسان جلوگيري مي كند. بنابراين عفت، نفس را از پستي ها دور نگاه مي دارد. و به نوعي انسان را از افتادن در ورطه انحراف و پليدي ها بيمه مي كند. قرآن كريم علاوه بر اينكه از حضرت يوسف(ع) و حضرت مريم(ع) به عنوان دو الگوي كامل عفاف ياد مي كند راهكارهاي متعددي را براي كسب گوهر عفاف و خارج نشدن از مركز پاكدامني ارائه مي كند.

عوامل تهديد كننده عفاف

با گذراندن دوران پر از آرامش كودكي، دوران بلوغ، با بيدار شدن غرايز جنسي و نيازهاي روحي رواني آغاز مي شود. در اين مرحله نقش خانواده در دادن آگاهي هاي مربوط به اين دوران پررنگ مي شود و پدر ومادر وظيفه دارند شريعت اسلام و احكام آن را از حلال و حرام، محرم و نامحرم و آن چه براي پيشگيري از آلودگي ها لازم است به فرزندان بياموزند تا هم خود به وظيفه شرعي عمل كرده باشند و هم فرزندان از ارتكاب به اعمال منافي عفت مصون بمانند.
به ذكر چند عامل تهديد كننده عفاف مي پردازيم:

1- چشم چراني

چشم دريچه حساسي است كه در مقابل صحنه هاي تحريك آميز، حالت منفعلانه اي به خود مي گيرد و با ارسال آن به قلب و دل تمايلات نفساني را بدون تجزيه و تحليل و عبور از فيلتر عقل مطالبه مي كند وانسان را به منجلاب بي عفتي و گناه مي كشاند و به قول باباطاهر عريان:
ز دست ديده و دل هر دو فرياد
كه هرچه ديده بيند دل كند ياد
در همين ارتباط قرآن كريم مي فرمايد “قل للمومنين يعضوا من ابصارهم...” و “قل للمومنات يغضضن من ابصارهن” قرآن نگاه شهوت آميز و مستقيم نامحرم را كه منشا انحراف و فساد است حرام مي داند، چون مفاسد متعددي بر آن مترتب مي شود.

2- اختلاط زن و مرد

مكتب اسلام در عين اينكه اجازه فعاليت اجتماعي را در عرصه اجتماع به زن مي دهد او را از اختلاط در عرصه كار و فعاليت نهي مي كند. اسلام مي گويد نه حبس و نه اختلاط بلكه حريم. سنت جاري مسلمانان از زمان رسول خدا همين بوده است كه زنان از شركت در مجالس ومجامع منع نمي شده اند ولي همواره اصل “حريم” رعايت شده است. در مساجد و مجامع، حتي در كوچه و معبر، زن با مرد مختلط نبوده است. وقتي به آيه 23 سوره قصص نگاه مي كنيم متوجه مي شويم كه دختران حضرت شعيب با وجود اينكه شغل چوپاني داشتند هنگام سيراب كردن گوسفندان خود، ابتدا به كناري مي رفتند تا چوپانان ديگر آب از چاه كشيده و حيوانات خود را سيراب كنند و آنجا را ترك كنند، سپس خود به كناره چاه رفته و به سيراب كردن حيوانات مي پرداختند، حتي هنگامي كه مي خواستند همراه موسي به خانه خو دبروند حضرت موسي پيشاپيش آنها قدم برمي داشت. تا به پشت آنها نظر نكند، پس مي توان در عين حفظ حريم و حدود در عرصه اجتماع فعاليت كرد.

3- خضوع در كلام توسط زنان

خضوع در كلام به معناي اين است كه زنان در برابر مردان آهنگ سخن گفتن را نازك و لطيف كنند و به تبع دل دچار ريبه و خيال هاي شيطاني شود و شهوت برانگيخته شود، در نتيجه آن مردي كه داراي دل بيمار است يعني ايمان قوي ندارد، به طمع بيفتد. از اين رو قرآن كريم مي فرمايند: با مردان نرم و نازك سخن نگوييد مبادا آنكه دلش بيمار “هوي و هوس” است به طمع افتد.

4- زينت وعدم پوشش مناسب

در آيه 31 سوره نور قرآن مي فرمايد: “ولا يبدين زينتهن الا ما ظهر منها وليضربن بخمرهن علي جيوبهن... زينت و آرايش خود را جز آنچه قهرا ظاهر مي شود بر بيگانه آشكار نسازيد و بايد سينه و دوش خود را به مقنعه بپوشانند. خداوند متعال با خودآرايي زن مخالف نيست، بلكه با خودنمايي مخالف است. و حتي در بعضي روايات زن و شوهر را براي قوام خانواده توصيه به زينت و آرايش مي كنند. چون خودنمايي براي نامحرم عشق كاذب به وجود مي آورد و اين عشق سرانجامي جز شكست ندارد و به تعبير مولوي:
عشق هايي كزپي رنگي بود
عشق نبود عاقبت ننگي بود

5- خلوت با نامحرم

از جمله عوامل تهديد كننده عفت، خلوت با نامحرم است. مراد از خلوت اين است كه مكان طوري باشد كه رفت و آمد در آن كمتر باشد و يا آن محل درهاي ورود و خروجش بسته باشد. در چنين شرايطي است كه شيطان وسوسه خود را آغاز مي كند و انسان را متمايل به گناه مي كند. در همين زمينه پيغمبر (ص) مي فرمايند: هيچ مرد و زن نامحرمي در جايي خلوت نمي كنند مگر اينكه شيطان سومين آنهاست. و آن دو را نسبت به يكديگر وسوسه مي كند و در جاي ديگر آن حضرت به هنگام بيعت گرفتن زنان تعهد گرفت كه هرگز با مرد بيگانه در جاي خلوت ننشينند.

6- عدم توجه به مسايل زناشويي

هريك از زن و شوهر در كانون خانواده وظايفي را بر عهده دارند، عدم توجه به آن موجب مي شود كه طرفين ارضاي نيازهاي غريزي و طبيعي خود را خارج از محيط خانه به صورت ناسالم طلب كنند. كه به مواردي از آن در ذيل مي پردازيم:
الف. عدم آراستگي توسط مردان
زنان به صورت طبيعي ميل به زيبايي و آراستگي دارند واگر اين ميل فطري در خانواده به طور مطلوب ارضا نشود به بي عفتي كشانده مي شود. امام صادق(ع) مي فرمايند: همانا زناني كه از جاده عفاف خارج شدند علتي نداشت جز اينكه مردان آنها (از نظر بهداشت و آرايش به خود نمي رسيدند. در همين زمينه نيز امام رضا(ع) خطاب به حسن بن جهم فرمودند: به درستي كه زن دوست دارد تو را آراسته ببيند، همانطور كه تو دوستي داري او را آراسته ببيني، به تحقيق زنها را كم آراستگي و عدم آمادگي شوهرانشان، از عفاف به فسق خارج مي كند.
ب- بي توجهي به مسايل جنسي وعاطفي
عده اي از ياران پيامبر گرامي اسلام بعد از شنيدن گفتار آن حضرت درباره قيامت، از همبستر شدن با زنان خود و استفاده از بعضي نعمت هاي خداوند، خودداري كردند كه اين كار آنها مورد عتاب شديد پيامبر(ص) واقع شد. غريزه جنسي از مهمترين غرايز فطري است كه اگر به موقع در بستر صحيح و طبيعي خود ارضا نشود زمينه بسياري از بي عفتي ها را فراهم مي كند. امام رضا(ع) مي فرمايد: خداوند مي داند نهايت صبر زن در نزديكي نكردن با او چهار ماه مي باشد، پس اگر مردي چهار ماه با همسر خود آميزش جنسي نداشت مرتكب حرام شده است.
ج- سوظن و غيرتورزي بي جا
حضرت علي(ع) در نامه اش خطاب به امام حسن(ع) مي نويسد: از غيرتورزي بي جهت و سوظن اجتناب كن، زيرا اين نوع سوظن ها زنان سالم و عفيفه را نيز به نادرستي و شك و ترديد مي اندازد. و قرآن پيروان خود را شديدا از تهمت زدن و سوظن به ديگران، به ويژه درباره خانواده باز مي دارد و به مرتكبين آن كيفر شديد (حد قذف) وعده مي دهد.

7- عدم خودباوري وعزت نفس

وقتي انسان از جايگاه و شخصيت حقيقي خويش در نظام آفرينش غافل باشد و نداند كه بهاي حقيقي او معادل بهشت است و مي تواند برتر از ملائكه و ديگر موجودات روي زمين باشد، لذائذ زودگذر و آني دنيا در نزد او خوار مي گردد و مصداق كلام اميرالمومنين علي(ع) مي شود كه فرمود: كسي كه در خود احساس كرامت مي كند شهوات وخواهش هاي نفساني نزد او بي مقدار مي شود.

8- فراموشي ياد خدا

شاه كليد عوامل تهديد كننده عفت، غفلت از ياد خداست. قرآن كريم در سوره زخرف آيه 36 مي فرمايد: “هركس از ياد خدا روي گردان شود شيطاني را به سراغ او مي فرستيم و همواره با او قرين خواهد بود.”
“غفلت از ذكر خدا و غرق شدن در لذات دنيا و دلباختگي به زرق و برق آن، موجب مي شود كه شيطان بر انسان مسلط گردد و همواره قرين او باشد و رشته اي در گردنش افكنده، مي برد به هرجا كه خاطر خواه اوست.”

زمينه هاي تهديد كننده عفاف

زمينه بسياري از انحراف هاي جنسي ريشه در كودكي دارد و والدين بايد از دوران كودكي در مورد اين مسايل حساس باشند و زمينه را براي انحراف هاي جنسي فرزندانشان در آينده فراهم نكنند. طرز لباس پوشيدن و عريان نكردن بدن در نزد كودكان، مراعات عفت در كلام و پرهيز از بكار بردن الفاظ و كلماتي كه به گونه اي در برگيرنده مسايل و مناسبات جنسي مي باشند، از جمله تدابيري هستند كه مانع رشد پيش رسي ميل جنسي در كودكان مي شود. در همين زمينه در روايات اسلامي توصيه هاي موكدي وجود دارد مبني بر اينكه پدر و مادر مناسبات زناشويي را به شدت از حوزه ديد و حضور كودكان دور نگه دارند. آموزش قرآن در زمينه پاك نگاه داشتن خانواده در طول شبانه روز در اين خصوص اين است كه هم غلامان و خدمتكاران خانه، و هم كودكاني كه به سن بلوغ جنسي نرسيده اند سه بار و در سه هنگام، اذن بگيرند:1 ) پيش از نماز صبح، 2) هنگام استراحت 3) شب بعد از عشا. اين سه وقت را قرآن كريم به نام “راز” و “سر” پوشيدن ياد مي كند. از جمله تعاليم ديني در اين زمينه مي توان به جدا كردن رختخواب فرزندان در سن هفت سالگي، در آغوش نگرفتن و نبوسيدن دختر بچه شش ساله توسط پسر بچه يا مرد نامحرم و همچنين نبوسيدن پسربچه اي كه به سن هفت سالگي رسيده است توسط زن نامحرم اشاره كرد.
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ


تعداد بازديد اين صفحه: 2088
Guest (PortalGuest)

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم (شعبه اصفهان)
مجری سایت : شرکت سیگما